ŞİLİ

Resmi adı: Repüblica de Chile (Şili Cumhuriyeti)

Devlet Başkanı: Miguel Juan Sebastián Piñera Echenique (17 Ocak 2010)

Bağımsızlık günü: 18 Eylül (1810)

Konumu: Güney Amerika.'nın Güneydoğu kıyılarında yer alır.Peru (kuzey), Bolivya(doğu) Arjantin(batı), Büyük Okyanus (batı, güney) ile çevrili uzun ve dar bir ülkedir... Kuzeyden güneye 4.329km'lik uzunluğu vardır. Atakama ççölü ile Sonsuz Buzullar arasında kalmaktadır.Doğu'da And Sıradağları ve Batıda Pasifik okyanusu ile çevrilidir.

Yüzölçümü: 756.950 km 2

Başkent: Santiago de Chile (6.338.974)

Türkiye ile saat farkı: -6

TOPLUM (2007)

Nüfus: 16.284.741

Nüfus artışı: % 1.2

Nüfus yoğunluğu: 21 (km 2)

Bebek ölüm oranı: 1000'de 8.7

Ortalama yaşam: 76.96 yıl (kadın: 80.4, erkek: 73.69)

Etnik dağılım: beyaz ve beyaz Amerindian %95, Amerindian %3, diğer %2

İnanç: Roma Katolik %89, Protestan %11, Musevi %0.1

 Dil: ispanyolca

Okur-yazarhk: %96.2 (erkek: %96.4; kadın 9696.1 - 2003)

EKONOMİ (2007)

Para birimi: Şili pesosu (CLP)

Ulusal gelir: 203 milyar $

Kişi başına gelir: 12.700 $

Reel büyüme: %4.2

Enflasyon: % 1.1

İşsizlik: % 8.5

Yoksulluk sınırı altında yaşam: %18.2

İşgücü: tarım: %13.6, sanayi: %23.4, hizmet: %63 (2003)

Tarım ürünleri: üzüm, elma, zeytin, buğday, mısır, yulaf

Sanayi: bakır, demir, çelik, deniz ürünleri, ağaç ürünleri, çimento, tekstil, ulaşım malzemesi

Dışsatım: 21.046 milyar $;

Dışalım: 18.031 milyar $

Petrol üretimi: 15.100 varil/gün (2006)

Doğalgaz üretimi: 1.09 milyar m 3(2004)

Elektrik üretimi: 47.6 milyar kW/saat (2006)

Askeriyatırım: Ulusal gelirin %0.3'ü

İLETİŞİM

Sabit telefon: 3.436 milyon (2005)

Cep telefonu: 10.57 milyon (2005)

Radyo istasyonu: AM 180, FM 64

Radyo kullanıcısı: 2.45 milyon (1997)

TV istasyonu: 63 (1997)

TV kullanıcısı: 5.18 milyon (1997)

İnternet kullanıcısı: 6.7 milyon (2006)

İnternet servis sağlayıcı: 506.055 (2005)

İnternet kodu:.el

Telefon kodu: +56

ULAŞIM (2006)

Havaalanı: 363

Demiryolu: 6.585 km

Karayolu: 79.605 km

Mauricio Macri (d. 8 ?ubat 1959), 2015 yylyndan bu yana görevde olan Arjantin'in ?imdiki Cumhurba?kany. Eski bir in?aat mühendisi olan Macri, 1916 yylyndan bu yana demokratik yollardan seçilmi? ilk radikal olmayan veya Peronist ba?kanydyr. 2007-2015 yyllarynda, daha önce Buenos Aires Özerk ?ehrinin Hükümet Ba?kanyydy. 2007-2015 yyllarynda, daha önce Buenos Aires Özerk ?ehrinin Hükümet Ba?kanyydy. 2005 den 2007 yylyna kadar Arjantin kongresinde Buenos Aires ?ehrini temsil etti.m

Son devlet başkanlığı seçimleri:(17 Ocak 2010)

Miguel Juan Sebastián Piñera Echenique (d. 1 Aralik 1949 -...) Sili Cumhuriyeti 'nin uzun bir aradan sonra iktidara gelen sag kanattan Cumhurbaskani.17 Ocak 2010 tarihinde yapilan 2.tur seçimde isbasina geçmistir.Pinera ayni zamanda eski senatör ve ünlü bir isadamidir.

Pinera 11 Mart 2010 tarihinde yapilan bir törenle görevini Bayan Bachelet'den devralmistir.

Bir önceki Devlet başkanlığı seçimleri (11 Aralık 2005) Michelle Bachelet Jeria

Fotoğrafta:Michelle Bachelet Jeria

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- Şili Sosyalist Partisi (PSC - Partido Socialista de Chile) %45.96 Sebastian Pinera Echenique (merkez sağ) - Yeniden Ulusal Yapılanma (RN - Renovaciön Nacional) %25.41 Joaqufn Lavfn Infante (muhafazakâr) Bağımsız Demokratikbirlik (UDİ - Union Demöcrata Independiente) %23.23

ŞİLİ'DEN PORTRELER

 

EDEBİYAT

Pablo NERUDA(1904-1973 Şilili Şair)

 

12 Temmuz 1904’de Parral’da dünyaya gelen Pablo Neruda ,1971 yılında Nobel Edebiyat Ödülümü kazandı.Şairliğinin yanı sıra önemli diplomatik(Fransa’da Büyükelçilik,1970) ve politik (Senatörlük,1945) görevlerde de bulundu.Neftali Ricardo Reyes Basoalto olan gerçek adını,hayran olduğu Çek yazar Jan Neruda’dan esinlenip Pablo NERUDA olarak değiştirdi.1921 yılında Fransız Dili ve Edebiyatı üzerine üniversite eğitimine başlamak amacıyla Santiago’ya taşındı.Gabriela Mistral’in Nobel Edebiyat Ödülünü aldığı 1945 yılında,Neruda da Milli Edebiyat ödülünü kazandı.Uzun süren bir hastalığın ardından 23 Eylül 1973’de 69 yaşında hayata gözlerini yumdu.

 

Neruda şiirini araştıranların büyük bir çoğunluğu iki noktada birleşirler.Bunlardan ilkine göre,Pablo Neruda xx.yy dünya şiirinin ustalarından biri ve İspanyolca eser verenlerin içinde en büyüğüdür.Şiirleri neredeyse tüm dillere çevrilmiştir.İkincisine göre ise,Neruda çocukluğundan beri şairdir.19 yaşında ilk kitabı Alacakaranlık ve 1924 yılında belki de dünyada en çok okunan aşk şiirleri kitabı olarak ona evrensel şöhretini kazandıran Yirmi Aşk Şiiri ve Umutsuz Bir Şarkı yayımlanır. Genelde şiirlerinin konusu çok çeşitlidir,onun yaratımına hiçbir şey yabancı değildir.Şairin kaleminde her şey şiir olabilir.Bir taş,bir kestane,bir çocuğun ellerindeki tavşan,bir ayakkabıcı,aşık olunan kadın,insanın var oluşu,bir şehir,vs.

 

Ana hatlarıyla şiiri,oldukça iyi tanımlanmış en az beş değişik dönem gösterir.Bunlardan ilki,olağanüstü bir ustalıkla yazılan Alacakaranlık ve Yirmi Aşk Şiiri ve Umutsuz Bir Şarkı’da ortaya konan,büyük bir yaratıcılıkla yazılıp,doğaya ve aşka adanmış duygusal şiirdir.İkinci dönem,Yeryüzünde İkamet adlı eserinde açıkça görülebilen,1927-1933 yılları arasında uzak doğuda,Rangún(Birmanya),Kolombo(Seylan) ve Batavia’da (Java)konsolosluk görevlerinde bulunmasının şaire yeni bir dünya görüşü ve yenilikçi bir şiir kavramı kazandırmasıyla ilişkilidir.Daha sonra Yürekteki İspanya’da (1937)ortaya koyduğu ,açıkça bağlantısının bulunduğu İspanya iç savaşıyla birlikte gelişecek olan ideolojik düşünceleri belirir.1934-1937 yılları arasında acı dolu ispanya iç savaşı sırasında Neruda’nın İspanya’da kaldığını hatırlamaktayız.Daha sonraki bir dönem ise özellikle Genel Şiir(1950)adlı eserinde görülen Latin Amerika kıtasındaki sosyal konulara ve haksızlıklara karşı duyulan kaygıdır.Yaşamının son dönemi Siyah Ada Günlüğü(1964) ve Doğmak İçin Doğdum(1974) isimli anılarının hazırlanması ve yayımlanmasından oluşur.

Şairin hayatındaki bir diğer önemli yön ise 1943 yılında aktif olarak başladığı politika ile olan ilişkisidir.Bu ilişki onu iki sene sonra Taracapaca ve Antofagasta eyaletlerinden senatör olarak seçilip 15 Mayıs 1945’de görev almaya ve Parlamanto Dış İlişkiler Komisyonuna katılmaya kadar götürecektir.Aynı yıl temmuz ayında Komünist Partiye üye olur.Senatörlük görevinde ,Gabriel Gonzalez Videla Hükümetine ağır suçlamalar yönelttiği ünlü konuşması Suçluyorum’u yaptığı 6 Ocak 1948’e kadar dört seneye yakın bir süre kalır.3 Şubat tarihinde Yargıtay dokunulmazlığını kaldırır ve mahkemeler tutuklama kararını alırlar.Tutuklanmamak için bir süre gizlenip daha sonra Arjantin’e kaçmak zorunda kalır.

Yukarıda adı geçen eserleri dışındaki diğer kitapları şunlardır.

Estravagario (1948),Macchu PicchuYüksekleri(1949),Kaptan’ın Dizeleri(1952),Başlıca Şiirler(1954),Yeni Başlıca Şiirler(1956),Üçüncü Şiir Kitabı(1957),100 Aşk Sonesi(1959),Kuşların Sanatı(1966),Joaquin Muriata’nın Işığı ve Ölümü(1967),Gökyüzünün Taşları(1970),Sorular Kitabı(1974),Yaşadığımı itiraf ediyorum(1974).

Bilgi:Şili büyükelçiliği

LUIS POIROT (Şili'li fotoğrafçı)

1940'ta Santiago'da dogar.1961'den itibaren oyunculuk, tiyatro yönetmenligi, fotografçilik, editörlük, basin alanlarinda çesitli islerde çalismistir.

Sili, Bolivya ve Barselona'nin farkli üniversite ve akademilerinde fotograf hocaligi ve ayni zamanda Transplantados (1975) ve Ocaña (1979) filmlerinin fotograf editörlügünü yapmistir.

2001 Ocak ayindan itibaren Belçika'da yasamakta olup, bu ülkede bulunan Sili Büyükelçiligi'nde Kültür Ateseligi yapmaktadir.

Valencia, Madrid, Barselona, Brüksel, Cenevre, Venedik, Amsterdam, Arjantin, Atina, Tokyo, Guadalajara, Lizbon, Valpa raíso ve Miami gibi sehirlerde kisisel sergilerini gerçeklestirmistir. Bunlar arasindan dikkati çekenler sunlardir:

1974 Venedik Bienali (Italya)

1992 Maison de L'Amerique Latine, Paris (Fransa)

1996 Yokohoma Modern Sanatlar Müzesi (Japopnya)

1997 Washington Kongre Kütüphanesi (A.B.D.), Meksika Merkez Kütüphanesi (Meksika), Ulusal Güzel Sanatlar Müzesi (Sili).

Bir çok kitabi bulunan yazarin, yayinlari arasindan, Neruda Retratar la ausencia (Yoklugu Resimlemek) adli eseri, bu serginin konusudur.

1969'da Neruda'yi bizzat tanidim ve bir sene sonra Kara Adasi'nda onunla tekrar sohbet etme firsatini elde ettim. O zamandan beri portrelerini ve çok önemli bir animi saklamaktayim. 9 yillik bir zaman diliminin ardindan, 1982'de Sili'ye döndükten sonra, dul esi, Matilde Urrutia, benim kitap projemi hos bir sekilde karsilayarak, bir kaç gün boyunca Kara adasindaki evinde özgürce dolasarak, fotograflarini çekmeme izin vermistir. Ve oradan ayrilik görüntüleri ortaya çikmistir; bu muazzam kollektif kitabin açiklamalari, hatirladigim ülkenin gerçeklerini aklima getirdi.

Tesadüfen aklima Neruda hakkinda büyüleyici ve etkileyici öyküler gelmeye basladi.

Bunu takip eden iki senede Sili'ye, Matilde'ye, taniklara gerçeklestirdigim ziyaretimi tekrarladim.

Böylece yavas yavas, arkadaslardan arkadaslara, siirlerden siirlere kitap halini aldi.

Ölmeden önce, Matilde Urrutia askeri darbeden sonra tamir edilmesini istememis oldugu, kendi kelimeleriyle “barbarligin tanigi” olarak kalmasini istedigi evden, birtakim seylerin fotografini çekmemi istedi.

Böylelikle, belki de onu, Pablo Neruda'nin eliyle yapma yolunu seçerek Sili'ye kesin dönüs yaptim.

 

Bilgi:Şili Büyükelçiliği

 

Daha Fazla Bilgi için tıklayiniz