ANASAYFA
LATİN AMERİKA EL SANATLARI

EL SANATI: 'TAGUA' ÇEKİRDEĞİNDEN KOLYELER...

TAGUA, Güney Amerika'daki tropik yağmur ormanlarında yetişen, boyu 8 metreye kadar uzayabilen ve ortalama 15 dalı olan palmiye benzeri bir ağaç türü. Fakat tagua, herhangi bir ağaç değil. Zira, bir tagua ağacının her yıl verdiği sınırlı sayıda sert kabuklu 'meyve', diğer deyişle 'çekirdek', Ekvador, Kolombiya ve Peru'daki yerli halklar için yüzyıllardır çok önemli bir geçim maddesi.

Aslında, geçen yüzyılda, bugün hayatın 'vazgeçilmez' (ve bir o kadar da zararlı!) maddelerinden biri olan 'plastik', henüz keşfedilmemişken ve de filler, dişleri için henüz katledilmiyorken, tagua çekirdeğinden bugünkü gibi muhteşem süs nesneleri üretiliyormuş. Çünkü tagua çekirdeği tıpkı fildişinde olduğu gibi kolaylıkla işlenebilme ve biçimlendirilme özelliğine sahip. Bu yüzden yağmur ormanlarını sahiplenen çevrecilerle; fillerin, dişleri için öldürülmesine razı olmayan hayvan hakları savunucuları ona 'coroza' yani 'bitkisel fildişi' diyorlar.

Corozo'lar, ağaçtan toplandıktan sonra bir süre kurumaya bırakılıyor. Kuruyan ve sertleşen çekirdek, bundan sonra yerli sanatçının hünerli parmaklarının arasında şahane bir küpeye, kolyeye, yüzüğe, satranç taşına ya da akla hayale gelebilecek her türlü süs nesnesine dönüşüyor. Rivayet odur ki, kumarbazların vazgeçilmez yoldaşı olan zar, vakti zamanında ilk kez tagua'dan üretilmiş! Onların yalancısıyız yani... AliM